FANDOM


1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı
Dosya:1768-1774 Osmanli-Rus Savası.PNG
Savaşın cepheleri
Tarih 1768-1774
Bölge Karada bugünkü Moldavya, Ukrayna ve Bulgaristan
Denizde Çeşme açıkları
Sebep
Sonuç Rusya İmparatorluğu'nun zaferi
Küçük Kaynarca Antlaşması ile Kırım'ın
Osmanlılar tarafından kaybedilmesi
Taraflar
20px Osmanlı İmparatorluğu
20px Kırım Hanlığı
20px Boğdan Prensliği
20px Eflak Prensliği
20px Rusya İmparatorluğu
Kumandanlar
20px Kırım Giray
20px Yağlıkçızade Mehmed Emin Paşa
20px Moldovancı Ali Paşa
20px Yeğen Mehmed Paşa
20px Petro Rumyantsev
20px Aleksandr Suvorov
Güçler
125 000

1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı Osmanlıların yenik düşmesiyle sonuçlanmış bir savaştır. Bu savaşın sonucunda Ukrayna'nın güneyi, Kuzey Kafkaslar ve Kırım Rusya'nın eline geçmiştir.

Savaşın Nedenleri Edit

Savaş ilk önce Lehistan'da kralla soylular arasında çıkan bir anlaşmazlık yüzünden başladı. Rus Çariçesi II. Katerina Lehistan'ı parçalamak amacıyla Lehistan'ın içişlerine karışıyordu. Kralı soylulara karşı desteklemek amacıyla bölgeye Kazak Rus askerlerini gönderdi. Askerler Osmanlı Devleti sınırları içindeki Balta kentine girerek katliam yaptılar.[1] Osmanlı padişahı III. Mustafa bu durumu protesto ederek 25 Eylül 1768 tarihinde Rusya'ya savaş açtı. Lehistan'da krala karSADASDASDSADSADSADASDASDASFZXVZXVZXVZXCXZCZXCşı çıkan soylular Osmanlı Devleti'nin yanında yer aldılar. Birleşik Krallık da Rus donanmasına danışmanlar göndererek Rusya'nın yanında yer aldı.

Savaşın Olduğu Cepheler Edit

Dosya:Chios aivaz.jpg
Savaşın başlamasıyla Lehistan 3 büyük kuvvet (Prusya, Avusturya ve Rusya) tarafından kıskaca alındı. Rus generali Aleksandr Suvorov Leh ordusunu 23 Mayıs 1771 tarihinde Lanckorona'da, 23 Kasım 1771 tarihinde de Stolowice'de yendi. Böylece Lehistan'daki savaş sona erdi. Kazandığı bu zaferlerle yıldızı parlayan Suvorov Osmanlı cephesine gönderildi.

Kırım Hanı Kırım Giray Şubat 1769'da Güney Rusya'ya başarılı akınlar yaptı. Sadrazam Yağlıkçızade Mehmed Emin Paşa 1 Mayıs 1769’da ve sadrazam Moldovancı Ali Paşa 12 Ağustos 1769’da iki başarılı Hotin seferi yaptılar. Fakat Kırım Giray'ın ölümünden sonra Rus orduları Kırım'a girdiler. Yeniçerilerin artan başarısızlıkları ve emre karşı çıkmaları gibi nedenlerle Ruslar Eflak ve Boğdan'a girdiler. 21 Eylül 1769 tarihinde de Hotin'i ele geçirdiler. Ruslar Osmanlı Devletini içten çökertmek için Mora Yarımadasındaki Rumlar arasında ayaklanma çıkarttılar. Kaptan-ı Derya Mandalzade Hüsameddin Paşa 9 Nisan 1770 tarihinde Mora Yarımadasına bir çıkartma yaparak bu ayaklanmayı bastırdı.

Ancak Osmanlıların Balkanlarda Rusya karşısındaki yenilgileri devam etti. Rus kumandanı Petro Rumyantsev 7 Temmuz 1770'de Prut nehrinin bir kolu olan Larga nehri boylarında Kartal ovasinda yapılan bir savaşta Osmanlı yeniçerileri ve Kırım tatarları büyük bir yenilgiye uğrattı. Rus birlikleri İsmail, Akkerman, Bender kalelerini ellerine geçirdiler.

Ayrıca Çariçe II. Katerina Aleksey Grigoryeviç Orlov komutasındaki Rus donanmasını Baltık Denizi'nden Akdeniz'e gönderdi. İlk defa Akdeniz'e savaşa giren Rus donanması İzmir yakınlarında Çeşme burnu ile Sakız adası arasında Osmanlı donanmasıyla savaşa tutuştu. 5-7 Temmuz 1770 tarihleri arasında yapılan bu savaşta Rus donanması Osmanlıları büyük bir yenilgiye uğrattı. Bu olaydan sonra Rus donanması 1770 -1774 yılları arasında 5 yıl daha Ege Denizi'nde kaldı. Bilinmeyen nedenlerle 2 Kasım 1772 ve 9 -10 Haziran 1774 tarihlerinde iki kez daha Çeşme Limanı'na gelerek kaleyi ve şehri tekrar topa tuttu.

Osmanlı orduları 2 Ağustos 1771’de Özi (Kırım), 12 Eylül 1771’de Yerköy (Boğdan), 29 Haziran 1773’te Silistre (Boğdan), 20 Ekim 1773’te Varna'da bazı zaferler kazanıldılar. Ancak 1774 yılında Rumyantsev'in komutası altında tekrar saldırıyla geçen Rus ordusu Tuna nehrini geçerek Şumnu'ya doğru ilerlemeğe başladı. Bu sırada Osmanlı tahtı el değiştirmiş, III. Mustafa'nın yerine kardeşi I. Abdülhamit geçmişti. Sadrazam Muhsinzade Mehmed Paşa Rus ordusunu karşılamak üzere yeniçeri Ağası Yeğen Mehmed Paşa kumandasında gönderdiği bir ordu Kozluca’da Rumyantsev'in ordusuna yenildi. Rumyantsev bu başarıdan sonra Şumnu'ya kadar ilerledi.

Savaşın Sonuçlanması Edit

Ana madde: Küçük Kaynarca Antlaşması
Dosya:Torelli2.jpg
21 Temmuz 1774 tarihinde tahta yeni geçmiş olan Osmanlı padişahı I. Abdülhamit Küçük Kaynarca Antlaşmasını imzalayarak savaşa son verdi. Bu antlaşmayla Kırım'a bağımsızlığı verildi. Ama Rusya'nın asıl amacı bağımsız olan Kırım'ı kısa bir süre sonra topraklarına katmaktı. 9 yıl sonra 1783 yılında Rusya Kırım'ı resmen kendine bağladı. Kısa bir süre sonra da Ruslarla Osmanlılar arasında tekrar savaş çıktı.

Kaynaklar Edit

  • 1770 Çeşme Deniz Savaşı: 1768-1774 Osmanlı Rus Savaşları, Oğuz Aydemir ve Ali Rıza işipek, Denizler Kitabevi, Temmuz 2006, ISBN 9750005147.
  • 1774 Küçük Kaynarca Andlaşması, Osman Köse, Türk Tarih Kurumu, VII. Dizi, Sayı 218, 2006 , ISBN 975-16-1865-7.

Şablon:Osmanlı-Rus savaşları Şablon:Osmanlı savaşları


az:Osmanlı-Rus müharibəsi (1768-1774) be:Руска-турэцкая вайна, 1768-1774 bg:Руско-турска война (1768-1774) bs:Rusko-turski rat (1768-1774) ca:Guerra russoturca (1768-1774) de:Russisch-Türkischer Krieg (1768–1774) el:Ρωσοτουρκικός πόλεμος (1768-1774) en:Russo-Turkish War (1768–1774) es:Guerra Ruso-Turca (1768-1774) et:Vene-Türgi sõda (1768–1774) fr:Guerre russo-turque de 1768-1774 he:המלחמה העות'מאנית-רוסית (1768-1774) hr:Rusko-turski rat 1768.-1774. it:Guerra russo-turca (1768-1774) ka:რუსეთ-ოსმალეთის ომი (1768-1774) lv:Krievu-turku karš (1768–1774) mk:Руско-турска војна (1768-1774) nl:Russisch-Turkse Oorlog (1768-1774) no:Den russisk-tyrkiske krig (1768-1774) pl:V wojna rosyjsko-turecka pt:Guerra Russo-Turca (1768-1774) ru:Русско-турецкая война (1768—1774) sl:Rusko-turška vojna (1768-1774) sr:Руско-турски рат (1768—1774) sv:Rysk-turkiska kriget 1768–1774 uk:Російсько-турецька війна (1768—1774) vi:Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ (1768–1774) zh:第五次俄土战争

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Also on FANDOM

Random Wiki