FANDOM


< Portal:Edebiyat <Şair < Asaf Halet Çelebi/Hayatı < Asaf Halet Çelebi/Eserleri < Asaf Halet Çelebi/Şiirleri < Asaf Halet Çelebi/Hakkında...


ASAF HALET ÇELEBİ


27 Aralık 1907’de İstanbul’da doğan Asaf Halet, Dahiliye Nezareti Şifre Kalemi Müdürü Mehmet Sait Halet Bey’in oğluydu. Galatasaray Lisesi’nden mezun olduktan sonra babasından Fransızca ve Farsça, Mevlevi Şeyhi Ahmet Remzi Dede (Akyürek) ile Rauf Yekta Bey’den musiki ve nota dersleri aldı. Kısa bir süre kaldığı Fransa’dan dönüşünde üç yıl Sanayi-i Nefise’de okudu; öğrenimini Adliye Meslek Mektebi’nde tamamladı. Üsküdar Asliye Ceza Mahkemesi’nde zabıt katipliği, Osmanlı Bankası ve Devlet Deniz Yolları’nda memurluk yapan Çelebi, son olarak Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nde kitaplık memuruydu. Gençliğinde gazeller ve rubailer yazan Asaf Halet, daha sonra modernist bir şiir anlayışını benimseyerek 1937’den itibaren Ses, Küllük, Hamle, Sokak, Uyanış-Servet-i Fünun, Türk Sanatı dergileri ile Gün gazetesinde şiirlerini yayımladı. İstanbul dergisinde yayımladığı “Benim Gözümle Şiir Davası” (Temmuz-Aralık 1954) adlı altı makalede poetikasını açıkladı. “Hırsız”, “Trilobit” ve “Cüneyd” adlı şiirlerinin Fransızca çevirileriyle birlikte 45 şiirin bulunduğu He’nin (1942) ardından aynı çizgide on şiirin yer aldığı Lamelif’i (1945) yayımladı. Bütün şiirlerinin toplandığı Om Mani Padme Hum (1953) , Çelebi’nin içrek ve gizemci şiirini bütünüyle gözler önüne serer. Ses, imge, anlam ve düşünce olarak kültürler arası ve metinler arası bir nitelik taşıyan şiirleriyle Asaf Halet, Türk şiirinde “modern gelenekçi” tavrın temsilcisi oldu...

"RÜYALAR / Her gün / karışık rüyalar görürüm / sincâbi uykularda / hayaller belirir / kaybolur / Aynalar görürüm / aynalarda rüyalar / bütün bahçeleri / kuşlarıyla / silinir / Yüzler görünür / yüzlerde gözler / yanıp söner / hepsi bana bakar / bir şeyler konuşur / Uyanıklığımı ayıramıyorum / uykulardan / karışık rüyalar içindeyim / ömrümün uykusunda / Aynalardan beni çağıran kız / bir daha göründü / işaret ediyor / bitir rüyalarını da gel / diyor/ en son gördüğün yüz / benim olsun / en son benim uykumda uyu / Rüyaların sonu geliyor galiba / uyanılmaz uykulara dalmak istiyorum."

Yazdıkları ve şiirleri Hamle, Sokak, Küllük, Uyanış-Servet-i Fünun, Ses, Türk Sanatı dergilerinde yayınlanmış. He şiir kitabı 45 şiirle 1942'de yayınlanmış. Ardından Lamelif 1945'te, bütün şiirlerini Om Mani Padme Hum'da 1953'te toparlamış. 1954'te İstanbul dergisinde "Benim Gözümle Şiir Davası" adlı makalede şiir tarzını açıklamış ve 15 Ekim 1958'de vefat etmiştir.

Şairin mistik yönelişi bazı kaynaklarda belirtilen Mevlana soyunun ve geleneğinin bir mirasçısı olmasından kaynaklanıyor olabilir. Ancak belki de küçük yaşlardaki musiki ve nota hocaları Mevlevi Şeyhi Ahmet Remzi Dede (Akyürek) ve Rauf Yekta Bey ile babasının derin Farsça bilgisi temelleri atmıştır dememiz de yanlış olmaz.

Haldun Taner onu şu sözlerle anlatır. "Yakasına çiçek takıp kökünü mendil cebine yerleştirdiği küçük bir şişenin suyu ile beslemesi, kocaman bir gülsüz gezmeyen Oscar Wilde'in dandliğini anımsatıyordu. Asaf Halet, böylece, ciddiye alınmaktan çok, insanı bohem renkliliği ile gülümseten bir çağrışım oluyordu."

Hece Yayınları, Asaf Hâlet’in ‘Mevlânâ ve Mevlevilik’, ‘Mevlânâ’nın Rubâileri’ ve ‘Divan Şiirinde İstanbul’ adlı üç kitabını yayımladı. Sahaflardan başka kimsenin bilmediği kitaplar henüz keşfediliyor. ‘Molla Câmi’, ‘Eşrefoğlu Divanı’ ve ‘Ömer Hayyam ve Rubâileri’ adlı kitapları da basılmak isteniyor. Yapı Kredi Yayınları'ndan da bütün eserleri başlıklı kitapları yayınlanıyor.

Münevver Ayaşlı, Çelebi'nin ölümünden yıllar sonra bir yazıda şöyle der: "Büyük ve zarif şairimizin derin ve mistik bir ruhu vardı. Yalnız İslam tasavvufuna değil, bütün şark, Asya ve Uzak şark mistiğine derin bir vukufu vardı."