FANDOM


Mersin Üniversitesi'nin kuruluşu

MERSİN ÜNİVERSİTESİ’NİN KURULUŞU (1972 – 1992)

Burhan Albayrak

Mersin Üniversitesi’nin kuruluşu 1972 yılında Mersin Valisi Bayram Turan Çetin tarafından başlatılmıştır.

Üniversitenin kurulmasına destek sağlamak için Mersin Üniversitesi Yaptırma ve Yaşatma Derneği kurulmuş, ancak yeterli katkı sağlayamamıştır.

ODTÜ girişimiEdit

1974 yılında Mersin Üniversitesi’nin Ortadoğu Teknik Üniversitesi’ne bağlı olarak kurulması girişiminde bulunulmuştur.

Aynı yıl ODTÜ Rektörü başkanlığında bir komisyon Mersin Kuyuluk yöresinde belirlenen üniversite arsası üzerinde yaptıkları inceleme sonucunda bu yer üniversite için uygun bulunmamıştır.

Dolayısıyla ODTÜ bağlı Mersin üniversitenin kurulması da mümkün olmamıştır.

Aslında Mersin Üniversitesi’nin ODTÜ bağlı olarak kurulacağına kesin gözle bakılıyordu. ODTÜ heyeti Mersin’de görkemli bir törenle karşılanmışlardır. O gün Mersin ve Tarsus’ta bulunan bütün okullar tatil edilerek öğrencilerin de törene katılmaları sağlanmıştır. Ancak müdürü olduğum Tarsus Cengiz Topel Lisesi bu karşılama törenine katılmamıştır.

Bunun üzerine Sayın Vali Bayram Turan Çetin, törene neden katılmadığımı sorgulamak için beni okulumda ziyaret ettiler. Kendilerine izlenen yolun doğru olmadığı konusunda görüşlerimi açıkladım. Üniversitenin kurulmasında büyük çaba gösteren Sayın Vali Bayram Turan Çetin 1975 yılında tayini nedeniyle Mersin’den ayrıldıktan sonra üniversitenin kurulması çalışmaları da sonlandırılmıştır.

1985 yılında Mersin’de özel üniversitenin kurulması gündeme gelmiştir. Mersin’li bir grup işadamı Mersin’de özel üniversite kurulması konusunda beni ziyaret ederek Türkiye’de model olacak bir üniversite kurmamı önerdiler. Bu görevi kabul etmem halinde üniversitenin ortağı olacağımı ve aynı zamanda üniversitenin yönetiminde bulunacağımı belirttiler.

Ayrıca üniversitenin kurulması için gerekli maddi ve manevi her türlü desteğin sağlayacaklarını açıkladılar. Bu işleri yürütmen için bir ofis kuruldu. Dolayısıyla bu görevi kabul etmek zorunda kaldım.

Özel üniversitenin kurulması için şunlar yapıldı: Edit

1. Mersin Milletvekilleri ile görüşüldü ve onlardan destek sözü alınmıştır.

2. Özel üniversitenin kurulması için öncelikle yapılması gerekenler belirlenmiştir:

a) Üniversiteye destek sağlayacak yan kuruluşlar olarak tarım, ticaret ve turizm şirketlerinin kurulması,

b) Üniversiteye nitelikli öğrenci sağlamak amacıyla üniversite bünyesinde ilköğretim ve ortaöğretim okullarının açılması,

c) Üniversitede görev yapacak öğretim elemanlarının istemeleri halinde üniversiteye ortak yapılması,

d) Üniversite yerleşkesinde kız ve erkek öğrenci yurtlarının yapılması ve ayrıca öğrenci ailelerinin kalabilecekleri evlerin kurulması,

3. Üniversitenin Çiftlik Köyü Yöresinde 5000 dönüm arsada kurulması planlanmıştır.

4. Yurtiçi ve yurtdışı üniversitelerde görevli ve üniversitemizde çalışmak isteyen çok sayıdaki öğretim elemanları arasından doçent ve profesör düzeyinde 50 öğretim elemanı belirlenmiştir.

Sonuç: Edit

Mersin Milletvekilleri tarafından verilen özel üniversite kanun teklifi TBMM gündemine alınmadan reddedilmiştir. Dolayısıyla özel üniversitenin kurulması mümkün olmamıştır. Daha sonra Mersin Üniversitesinin kurulması çalışmaları Mersin Ticaret ve Sanayi Odası tarafından başlatılmıştır.

Sayın Başbakan Turgut Özal’ın 1986 yılında Mersin ziyareti sırasında Mersin Ticaret ve Sanayi Odasında yapılan toplantıda Mersin Üniversitesinin gerekliliği ve kurulması konusunda bir konuşma yapmam istenilmiştir. Bu teklif toplantıdan 3-4 saat önce bana bildirildi.

Ancak konuşmamı hazırlamam için yeterli zaman olmadığından bu sunumu yapmam mümkün olmamıştır. Bundan dolayı yerel basın üniversiteye karşı olduğum konusunda gerçek dışı yayınlar yapmışlardır.

Netice olarak Mersin Ticaret ve Sanayi Odasının Mersin Üniversitesinin kurulması girişimi de başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

Bunun ardından Mersin Valisi Sabahattin Çakmakoğlu, üniversite kurulması çalışmalarını başlatmıştır. Bu konuda sayın vali ile yaptığım bir görüşmede sayın vali; Çukurova Üniversitesi, Mersin Üniversitesi’nin kurulmasına yardımcı olmadıklarını ve üniversitenin kurulmasında hiçbir ilerlemenin sağlanamadığını belirttiler. Bunun üzerine söz alarak Çukurova Üniversitesi’nin yardımcı olmama gibi bir davranış içerisinde bulunmasının mümkün olmadığını ve yardım istenildiği takdirde mutlaka destek vereceğini belirttim. Ayrıca, Çukurova Üniversitesinden yardım talebinde bulunup bulunmadığını sordum.

Sayın vali, bu konunun kendilerine sözlü olarak iletildiğini ve ilgili belgenin valilik arşivinde olabileceğini belirttiler. Benim başkanlığımda üç kişilik bir ekip tarafından valilik arşivinde beş gün süreyle yapılan araştırma ve inceleme sonucunda bu konuda bir belgenin olmadığı anlaşılmıştır. Ayrıca Mersin Üniversitesinin kurulması konusunda Mersin Valiliği ile Çukurova Üniversitesi arasında hiçbir görüşmenin yapılmadığı da tespit edilmiştir.

Bu bilgileri sayın vali ile paylaştım ve böyle önemli bir konuda bir vali ve rektörün neden görüşemediklerini sordum. Sayın vali, her iki tarafında ilk adımı karşıdan beklediği şeklinde yorumladılar. Aslında üniversitenin kurulabilmesi için bu iki kurum arasındaki ilişki ve iletişimin sağlanması ve Çukurova Üniversite’sinin desteğinin alınması şarttı.

Bu bağlamda Sayın Rektörüm ile görüşerek Mersin Valisi başkanlığında bir heyetin Mersin Üniversitenin kurulması konusunda Çukurova Üniversitesini ziyaret edeceklerini ilettim. Bu ziyaret sayın rektörüm tarafından saygıyla karşılanarak Çukurova Üniversitesinde yapılan yemekli toplantıda ele alınmıştır. Bu toplantıya Mersin valisi başkanlığında bir ekip, Adana valisi, Çukurova Üniversitesi Rektörü ve üniversitenin senato üyeleri katılmışlardır.

Çukurova Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mithat Özsan, Mersin Üniversitesi’nin kurulması için her türlü desteğin verileceğini belirttiler. Ayrıca uygun görülürse üniversitenin kuruculuğunu yapabileceklerini ve bunun sonucunda üniversitenin Mersin’e devredileceğini açıkladılar. Sayın Mersin valisi, Sabahattin Çakmakoğlu ise Mersin Üniversitesi’nin müstakil olarak kurulması gerektiğini ve Erdemli Ziraat Okulu arsasında kurulacağını ifade ettiler. Bu görüşmeler sonunda sayın valinin isteği uygun bulunmuştur.

Bu görüşmenin ardından Erdemli Ziraat Okulu arsasının üniversiteye tahsisinin yapılması için Mersin Valiliği tarafından belirlenen üç kişilik bir heyet, ilgili bakan ve siyasetçilerle Ankara’da yaklaşık üç ay süreyle görüşmeler yaptılar. Ancak Mersin/Erdemli Ziraat Okulu arazisinde üniversitenin kurulması ilgili bakanlıkça uygun görülmemiştir. Netice olarak üniversite kurma çabaları dördüncü kez başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

Üniversitenin kurulmasını tekrar başlatmak amacıyla 1987 yılında üyesi olduğum Mersin Orduevinde Mersin valisi, belediye başkanı ve garnizon komutanı ile Çukurova Üniversitesi Rektörü ve Senato üyelerinin katıldıkları bir yemekli toplantı düzenledim. Bu toplantıda Mersin Üniversitesi’nin kurulmasının Çukurova Üniversitesi yönetimi tarafından yürütülmesi uygun görülmüş ve sayın vali ise her türlü olanağın sağlanacağını belirtmişlerdir.

Bunun üzerine Sayın Rektörüm Prof. Dr. Mithat Özsan tarafından Mersin Üniversitesi’nin kurulması için 1988 yılında görevlendirildim. 1972 yılında başlatılan bu işi başarıyla tamamlayabilmem için rektörlük yetkilerini kullanabileceğimi ifade ettiler. Ayrıca bu durum sayın vali beye yazılı olarak bildirdiler. Böylece Mersin Üniversitesi’nin kurulması tekrar başlatılmış oldu.

İlk olarak sayın vali beyi ziyaret ederek üniversite arsasının araştırılması için Milli Emlak Müdürlüğü’nden bir kişinin benimle çalışmak üzere görevlendirilmesi istedim. Bu isteğim hemen yerine getirerek Milli Emlak Müdür yardımcısını görevlendirdi. Üniversite yerinin ve arsasının bulunması için Mersin, Tarsus ve Silifke bölgelerinde 5 ay süreyle üniversite arazi araştırılması yapıldı. Milli Emlak Müdürü, belirlenen araziler ile gerekli bilgilerin gizliliğini gerekçe göstererek bütün uyarılarıma rağmen çalışmalarımızı sürekli engellemeye çalıştılar. Bu sorunun çözümü için, valilik tarafından Milli Emlak Müdürü bir ay yıllık izinli sayarak yerine vekâleten ben görevlendirildim. Çalışmalarımız sonucunda üç kampüs alanı tespit edilmiştir:

• Mersin Ana kampüs, 5000 dönüm: Enstitü ve fakülteler • Tarsus Kampüsü, 600 dönüm arsa: Yüksekokullar • Silifke Kampüsü, 800 dönüm arsa: Yüksekokullar

Yapılan görüşmeler sonucunda üniversitenin tek bir kampüs olarak Mersin Çiftlik Köyünde kurulması kararlaştırılmıştır.

Kısa bir süre sonra Sayın Sabahattin Çakmakoğlu, Emniyet Genel Müdürlüğü görevine atandığı için üniversitenin kuruluş çalışmalarını yeni Mersin Valiliğine Teoman Ünüsan ile birlikte yürüttük.

Çiftlik Köyü yöresindeki 5000 dönüm arazinin:

1) 2B kapsamındaki orman arazisi, 2) Hazine arazisi, 3) Kişilere ait araziler, 4) Hisseli araziler, 5) Kişilerce işgal edilen hazine araziler,

Oluşturmaktadır.

Arazinin tahsisinin yapılabilmesi için bu sorunların yasal çerçevede çözümlenmesi şarttı. Sayın vali ile birlikte yaklaşık 3 ay süreyle, haftada üç gün saat 21.00 - 24.00 arası valilik konağında vali beyin ofisinde çalışmalarımızı sürdürerek sorunları çözümledik.

Bunun ardından, tüm partilerin Mersin milletvekilleri ile valilik makamında yapılan toplantıda üniversitenin kurulması konusunda sayın milletvekillerine gerekli bilgileri sundum. Üniversite kanununun hazırlanmasında yardımcı olmalarını önerdik. 3 Bu toplantıdan sonra sayın vali, üniversite çalışmalarından çekilerek birtakım valilik yetkilerini bana devrettiler. Daha önce sayın rektörüm de kendi rektörlük yetkilerini kullanmamı istemişti. Ancak bu yetkilerin hiçbirini kullanmadım. Sorunlar, sayın vali ve sayın rektörüm ile birlikte yasalara uygun olarak çözümlenmiştir.

5000 dönüm üniversite arazisinin 300 dönümü daha önce Çukurova Üniversitesi Mersin Meslek Yüksekokuluna tahsisi yapılmıştı. YÖK/Dünya Bankası Endüstriyel Eğitim Projesi kapsamındaki bu yüksekokulun bina, atölye, laboratuvar ve tesislerinin inşaatı Mersin Bayındırlık Müdürlüğü tarafından durdurularak, arsayı işgal ettiğim gerekçesiyle hakkımda savcılığa suç duyusunda bulunulmuştur.

Buna rağmen 5000 dönüm arazinin üniversiteye tahsis için Maliye Bakanlığı Tahsisler Daire Başkanı ziyaret ettim. Daire başkanı; devlet ve kişilere ait arazileri işgal ettiğimi ve cezaevinde olmam gerektiğini belirterek telefonla savcılığı aramak girişiminde bulundular. Kendilerine arazileri işgal etmediğimi, burada kurulacak olan üniversitenin Mersin ve ülkemiz için çok önemli olduğunu ve arsanın tahsisinin yapılmasının ardından savcılığa teslim olacağımı belirttim. Bu konuşmamın ardından Sayıştay üyesi olmak istediğini ve Sayıştay üyesi yapılmasına evet dediğim takdirde 5000 dönüm arazinin üniversiteye tahsisinin hemen yapılacağını ifade ettiler. Bende onun Sayıştay üyeliğini kutladım. Bunun üzerine 5000 dönüm arazinin Mersin Üniversitesi’ne tahsisi kısa sürede yapılarak tahsis belgesini bana teslim ettiler. Bundan sonra ortaokul öğrenciliğimde okul arkadaşım olan Bayındırlık Bakanlığı Müsteşarını makamında ziyaret ederek kendilerine teşekkür etmek istedim. Sayın müsteşar da aynı gerekçeyle tutuklanmam için beni savcılığa bildirmek istediler. Arazinin Üniversiteye tahsisinin yapıldığı bilgisinden sonra bu isteğinden vazgeçtiler. İlgili daire başkanı ise kısa süre sonra Sayıştay üyesi oldu.

5000 dönüm arsanın üniversiteye tahsisinden sonra Çiftlik Köyü halkı arazilerinin ellerinden alındığı söylentileri üzerine köylülerin beni öldürmek için aradıklarını ve bu nedenle köyden uzak durmam gerektiğini bana bildirdiler. Bunun üzerine bir gün Cuma namazından önce köye gittim. Köyün Camisinin karşısındaki bir kahvehanenin bahçesinde 10-15 kişi bir masanın etrafında toplanarak ezanın okunmasını bekliyorlardı. Ben bu gruba yaklaştığımda içlerinden biri yüksek sesle onu Allah gönderdi artık kellesini almak vacip oldu diyerek benim öldürülmemi istedi. Buna rağmen bu guruba ve daha sonra köy halkına üniversitenin önemini ve köylerine sağlayacağı yararları açıkladım ve köyün üniversiteye sahiplenmesi gerektiğini belirttim. Ayrıca köyün arazilerine dokunulmadığını ve alınmasının da düşünülmediğini ifade ettim. Daha sonra köyün suyunun getirilmesine önderlik yaptım. Sonra köylüler ile aramızda çok iyi ilişkiler gelişti. Köyde benin için bir ev yaptırmak istediler ancak ben kabul etmedim. Bunun ardından köyün meydanına büstümü koymak istediler bunu da kabul etmedim.

Mersin Üniversitesi’nin alt yapısının kurulmasında Mersin valilerinden Bayram Turan Çetin, Sabahattin Çakmakoğlu ve özellikle Teoman Ünüsan’ın büyük çabaları ve katkıları olmuştur. Kuruluşu 1972 yılında başlatılan Mersin Üniversitesi, 1992 yılında 3837 sayılı kanunla kurulmuş ve hizmete açılmıştır. Dolayısıyla Çukurova Üniversitesi Mersin Meslek Yüksekokulu da Mersin Üniversitesine bağlanmıştır.

Burhan ALBAYRAK

Çukurova Üniversitesi

Mersin Meslek Yüksek Okulu Müdürü

http://www.albayrakburhan.com