Fandom

Yeni Wiki

Ruh-ul Mesnevi/26

< Ruh-ul Mesnevi

67.038pages on
this wiki
Add New Page
Talk0 Share

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

26.BEYİT Edit

ORJİNAL METİN
LATİNO TRANSKRİPTİ
TÜRKÇE TERCÜMESİ
İNGİLİZCE TERCÜMESİ
1.
عشق جان طور آمد عاشقا
`İshq jân-é Tûr âm-ad `âshiq-â
Ey âşık! Aşk; Tûr’un canı oldu.
O lover! Love became the soul of Mount Sinai!
2.
طور مست وخر موسى صاعقا
Tûr mast-o kharra mûsà Sâ`iqâ
Tûr sarhoş, Mûsa da düşüp bayılmış!
Mount Sinai (became) drunk "and Moses fell down senseless"!
Wikisource-logo.svg
Vikikaynak'ta bu konuyla ilgili metin bulabilirsiniz.
Ruh-ul Mesnevi/26

Aşk, mübtedâ ve cân-âmed'in mef'ûlu ve cümlesi haberdir. Tûr, bazılar kavli üzre Süryânîdir, cebel manâsına. Bu makûle elfâzAcemiyye'nin Kuran'da zikri, Kur'an'ın Ârabiyyetine münâfî değildir. Zîrâ ibret-i ekseredir. Maa-hâzâ elsine-i Arab'da kendi lügatlerinden hariç kelimât-ı müsta'nı ile çokîdu.

Nitekim Harameyn-i Şerifeyn'in ahâlisinden mesmû' olmuşdur.

METİN
LATİNO TRANSKRİPTİ
TÜRKÇE TERCÜMESİ
İNGİLİZCE TERCÜMESİ
سرجب ازلى درهم اشيا ساربست, ورنه بلبل نزدى بر كل بى دلفرياد
LATİNO TRANSKRİPTİ BURAYA YAZILACAKTIR
Ezeli sevginin sırrı bütün eşyaya yayılmış olmasaydı, bülbül gönülsüz gül için feryad etmezdi
İNGİLİZCE TERCÜMESİ

Tûr'dan murâd, Tûr-ı Sina'dır ki Şam ile Medyen arasındadır. Hazret-i Mûsâ aleyhisellâmın mahall-i münâcâatıdır. Hurûr, sükût manasınadır. Ve-lâkin Müfredât'da gelir ki, hurûr ol sukûtdur ki ondan harîr mesmû' olur. Harîr, nasîr vezninde uluvvden sakıt olan nesnenin savtıdır ki savt-ı mâ vü rîh u emsali gibi. Bundan zahir olur ki Musa'nın sükûtu savt u tesbîhi müştemildir.

Mûsâ, ism-i İbrânidir ki ta'rîb olunmuşdur. Zîra aslında Muşa idi, şin-i mu'ceme ile. Sonra Arabiyetde sin-i mufazzalaya kalp olundu. ol lügatde su ve §â seçerdir. Tabut-ı Mûsâ beynel-mâ ve'ş-şecer bulunmakla Mûsâ tesmiye olundu. Ve Mûsâ ustra manâsına dahi gelir. Nitekim letâif-i kelâmda gelir:

Hâdînün olmadan Mûsâ beyânı Hatta Musa'ya derdi 'len terânî'

Saika, mağşiyyün aleyhdir. Zirâ sa'k gaşydir ki iğmâ dahi derler. Türkî'de bayılmak ile ta'bîr ederler. Akla nev'an perde arız olmakla hâsıl olur, aklı gitmek değildir.

Pes bazılar katında iğmâ ile gaşy birdir ki bazı illet hasebiyle a'zaya fütur gelip sehv lâhık olmakdır. Ve bazıları fark edip demişlerdir ki, iğmâ bütûn-ı dimağın balğam-ı bârid ve galizden imtilâsıdır.

Gaşy ise âfâtdan bir âfet sebebiyle kalb zaîf olup kuvânın muta'attıl olmasıdır. Badezâ bu beytde hurûr-i Mûsâ bi-tarîki't-tab'ıyye zikr olunmuşdur.

Maksûd, Tûr'un te'sîr-i aşkdan mest gibi olup raks u harekete geldiğin beyândır. Ve bunda Tur'u cisme ve aşkı cana teşbîh vardır. Şeyh-i ekber kuddise sırruhû'l-athar hazretleri buyurmuşlardır ki; ulemâ, cemâdâtın akl u idraki yokdur, derler. Tekellüm eden cemedât hakkında [66] ol vaktde Allah tealâ onlara hayat u ilm halk etmeye hami ederler. Bizim itikadımızda ise böyle değildir.

Zîra sırr-ı hayât cemî-i eczâ-ı âleme sâridir. Pes cemâdâtda dahi hayât-ı hakkaniye vardır. Onun için müezzinin savtını işiden ratb u yâbis kıyamet günü şehâdet etse gerekdir.

Şehadet ise hayat ve ilm üzerine mebnîdir. Vakt-i tecellîde olan indikâk-ı cebel cebelin azamet-i İlahî marifetindendir. Eğer bu ma'rifet olmasa indikâk hasıl olmazdı.

Onuncun Hazret-i Mevlevî kuddise sırruhu aşk-ı Tûr'un canı geldi, dedi. Yâni Tûr'un hayât-ı hakkaniyesi ve aşk-ı hakikisi olmayaydı hareket u ızdırâba gelmezdi. Nitekim bî-rûh olan kalpde hareket sâdır olmaz.

Mevlânâ Câmî kelimâtında gelir:

Yânî cemî eşyada hubb-ı ezelî sırrı zahir olmakla, mahlûk-ı münâsibine incizâb ve irtibat buldu. Kimi âşık ve kimi ma'şûk oldu.

Manâ-yı beyt budur ki; ey âşık, aşk dedikleri halet Tûr-ı Sînâ kalıbına cân gibi geldi. Bu sebebden vakt-i tecellîde şu'â-ı nûr-ı zât-ı İlâhî ona mün'akis oldukda mestâne gibi hareket u ızdırâba geldi ve mestâne keyfiyyet-i sahbânın galebesinden çâk-ı girîbân eylediği gibi Tûr dahi ol câm-ı tecellînin tesirinden libâs-ı vücûdunu pare- pare kıldı ve ol hâlete tâkât getiremeyip mağlûb oldu.

Ve hâssiyet-i tecellîden taşları lal-i kıymetdâr suretin buldu. Ve Musa'nın dahi beşeriyesi ol manâya tehammül edemeyip zaaf-ı terkîbden nâşi mağşiyyün aleyh oldu. Ve muzdarib olduğu halde Tûr üzerine düşdü.

Ve bundan Hazret-i Musa'nın kuvveti kuvvet-i Tûr'dan efzûn olduğu mefhûm oldu. Zîra eğerçi muğmâ aleyh olup sakıt oldu. Fe-emmâ eczâ-ı vücûdu Tûr gibi mütelâşi ve perişan olmadı. Onuncun emânet-i kübrâ hususunda

Ayet Metni
Meali
Sure ve Ayet
وَحَمَلَهَاالْإِنسَانُ
Onu insan yüklendi
(Ahzab 72)


vârid oldu. Pes bu bâr-ı emânete insandan gayrı bir mevcudatın tâb u tehâmmülü yokdur. Ve'1-hâsıl Tûr'a âlem-i misâl-i mutlakda tecelli vâkî olup aşkdan nâşî muzdarib u perîşan oldu. Ve Hazret-i Mûsâ âlem-i insilâhda vâki olup sükûtla sükûn buldu. Onuncun enbiyâ aleyhisselâma [67] vahy-i İlâhî vârid oldukda istilkâ ve izticâ' ederlerdi.

Zîra vârid-i İlâhî hücum etdikde ruh-ı insanî bedeni tedbîrden kendi hâline meşgul olur ve cismin kıyam ve kuûdunu hıfz eder, kuvvet kalmayıp cism dahi aslına rücû' eder ki lüsûk-ı bi'1-arzdır. Ve evliyaya dahi bu manâdan miras vardır.

Mahkîdir ki; İmâm Şâfî rahimellahü avâil-i hâlinde ve kuvvet-i te'abbüdü zamanında bir gece İmâm Muhammed yanında ikâmet eyleyip sabaha dek namaz kıldı. İmâm Muhammed ise tülû-ı fecre dek ızticâ' eyledi ve bade-hü kıyam edip bilâ-vudû salât-ı fecre şürû kıldı.

İmâm Şafiî buyurur ki, bu husus bana İmam Muhammedi'den müstenker gelip aslını suâl etdikde cevâb verdi ki, beni bu gece gafil yattı mı kıyâs eyledin? Sen bu gece kendi nefsin için amel ve ben ise ümmet-i Muhammed için ictihâd eyledim.

Şöyleki kitâbu'l-İlâhdan sabaha dek binden ziyâde mesele istihzana muvaffak oldum. Sebeb-i ızticâ'ım budur ki safâ-ı hatırım andadır?

Pes bundan fehm olundu ki, sırr-ı ızticâ'da İmâm Muhammed vâris-i enbiyâ idi. Onunçün ol hâlinde varidat hatırına mezâhim yok idi. Ve demişlerdir ki, resülullah sallallahü aleyhi ve sellem vahy-i İlâhi nüzul etdikde beşereleri hâlet-i mabudeden teğayyür-i şedîd ilemütefeyyiz olur ve mest suretin bulurlardı.

Velâkin bu teğayyür u insilâh, akl u temyîzin bekasına münafi değil idi. Onunçün vüdûları munkatız olmazdı. Ve bu

makamdan Hazret-i Mûsâ ile Mır-i âlemin miyânmda fark-ı âzım zahir oldu. Zîra Hazret-i Musa'ya mükâleme Tûr'da ve tecelli inşilâhda ve vaka-ı Tûr'da mağşiyyün aleyh oldu.

Fahr-i âleme ise mükâmele fevka'1-arş ve tecelli âlem-i suretde vâki oldu. Ve vakt-i tecellîde mağşiyyün aleyh oldu.

Velâkin eğer tecelli-i Tûr'dur, eğer tecelli-i nurdur. Hakikati bâtıninsân-ı kâmildendir Zîra insân-ı kâmil mazhar-ı tâm ve âyine-i mücellâ vâki olmuşdur.

Eczâ-ı âlem ise insân-ı kâmilin a'zâsı gibidir ve âzânın ızdırâbı kalbin sebatını münâfi değildir. Ve âlem-i enfüsden hâriç nesne yokdur, fefhem cidden.


Ve bu makamın hakâyıkı müellefâtımızdan Tefsîrü Rûhü'l-Beyân'da ve Temâmü'l-Feyz'de ve Şerh-i Muhammediye'de îrâd olunmuşdur.

Velâkin mâksûd-ı bi'zzât olan zevk-i dil ve huzûr-ı kalbdir. Te'lif-i kütüb teşviş içindir. Ve illa rû-yı hakâyık kendi nefsinde eşyada mütecellîdir, [68] söz idrâkdedir.

Nitekim Fuzûlî kelimâtında gelir:

Olsa isti'dâd-ı arif kâbil-i idrâk hayy

Lütf-i Hak irsaline her zerredür bir Cibrîl,

Li-muharririhî,

Eylese Tûr'a tecellî ol nûr

Eder ol nûr içinde nâr zuhur

Kül eder cism-i Tûr'ı

Hem harâbî eyler anu hem ma'mûr

Kimse bu âteşe getürmez tâb

Cism-i Mûsâ eder zaruri hurûr

Rumeli'de Kayılar kazasının Aydos karyesinden olan İsmail Hakkı Bursevi'nin "Ruh-ul Mesnevi" adlı eseri (Mevlana'nın Mesnevi-i manevisinin en iyi yorumudur.)


1.Kitap (1-100 Beyitler)


Ruh-ul Mesnevi/1 . Ruh-ul Mesnevi/2 . Ruh-ul Mesnevi/3 . Ruh-ul Mesnevi/4 . Ruh-ul Mesnevi/5 . Ruh-ul Mesnevi/6 . Ruh-ul Mesnevi/7 . Ruh-ul Mesnevi/8 . Ruh-ul Mesnevi/9 . Ruh-ul Mesnevi/10 . Ruh-ul Mesnevi/11 . Ruh-ul Mesnevi/12 . Ruh-ul Mesnevi/13 . Ruh-ul Mesnevi/14 . Ruh-ul Mesnevi/15 . Ruh-ul Mesnevi/16 . Ruh-ul Mesnevi/17 . Ruh-ul Mesnevi/18 . Ruh-ul Mesnevi/19 . Ruh-ul Mesnevi/20 . Ruh-ul Mesnevi/21 . Ruh-ul Mesnevi/22 . Ruh-ul Mesnevi/23 . Ruh-ul Mesnevi/24 . Ruh-ul Mesnevi/25 . Ruh-ul Mesnevi/26 . Ruh-ul Mesnevi/27 . Ruh-ul Mesnevi/28 . Ruh-ul Mesnevi/29 . Ruh-ul Mesnevi/30 . Ruh-ul Mesnevi/31 . Ruh-ul Mesnevi/32 . Ruh-ul Mesnevi/33 . Ruh-ul Mesnevi/34 . Ruh-ul Mesnevi/35 . Ruh-ul Mesnevi/36 . Ruh-ul Mesnevi/37 . Ruh-ul Mesnevi/38 . Ruh-ul Mesnevi/39 . Ruh-ul Mesnevi/40 . Ruh-ul Mesnevi/41 . Ruh-ul Mesnevi/42 . Ruh-ul Mesnevi/43 . Ruh-ul Mesnevi/44 . Ruh-ul Mesnevi/45 . Ruh-ul Mesnevi/46 . Ruh-ul Mesnevi/47 . Ruh-ul Mesnevi/48 . Ruh-ul Mesnevi/49 . Ruh-ul Mesnevi/50 . Ruh-ul Mesnevi/51 . Ruh-ul Mesnevi/52 . Ruh-ul Mesnevi/53 . Ruh-ul Mesnevi/54 . Ruh-ul Mesnevi/55 . Ruh-ul Mesnevi/56 . Ruh-ul Mesnevi/57 . Ruh-ul Mesnevi/58 . Ruh-ul Mesnevi/59 . Ruh-ul Mesnevi/60 . Ruh-ul Mesnevi/61 . Ruh-ul Mesnevi/62 . Ruh-ul Mesnevi/63 . Ruh-ul Mesnevi/64 . Ruh-ul Mesnevi/65 . Ruh-ul Mesnevi/66 . Ruh-ul Mesnevi/67 . Ruh-ul Mesnevi/68 . Ruh-ul Mesnevi/69 . Ruh-ul Mesnevi/70 . Ruh-ul Mesnevi/71 . Ruh-ul Mesnevi/72 . Ruh-ul Mesnevi/73 . Ruh-ul Mesnevi/74 . Ruh-ul Mesnevi/75 . Ruh-ul Mesnevi/76 . Ruh-ul Mesnevi/77 . Ruh-ul Mesnevi/78 . Ruh-ul Mesnevi/79 . Ruh-ul Mesnevi/80 . Ruh-ul Mesnevi/81 . Ruh-ul Mesnevi/82 . Ruh-ul Mesnevi/83 . Ruh-ul Mesnevi/84 . Ruh-ul Mesnevi/85 . Ruh-ul Mesnevi/86 . Ruh-ul Mesnevi/87 . Ruh-ul Mesnevi/88 . Ruh-ul Mesnevi/89 . Ruh-ul Mesnevi/90 . Ruh-ul Mesnevi/91 . Ruh-ul Mesnevi/92 . Ruh-ul Mesnevi/93 . Ruh-ul Mesnevi/94 . Ruh-ul Mesnevi/95 . Ruh-ul Mesnevi/96 . Ruh-ul Mesnevi/97 . Ruh-ul Mesnevi/98 . Ruh-ul Mesnevi/99 . Ruh-ul Mesnevi/100


2.Kitap (101-200. beyitler)


Ruh-ul Mesnevi/101 . Ruh-ul Mesnevi/102 . Ruh-ul Mesnevi/103 . Ruh-ul Mesnevi/104 . Ruh-ul Mesnevi/105 . Ruh-ul Mesnevi/106 .Ruh-ul Mesnevi/107 . Ruh-ul Mesnevi/108 . Ruh-ul Mesnevi/109 . Ruh-ul Mesnevi/110 . Ruh-ul Mesnevi/111 . Ruh-ul Mesnevi/112 .Ruh-ul Mesnevi/113 . Ruh-ul Mesnevi/114 . Ruh-ul Mesnevi/115 . Ruh-ul Mesnevi/116 . Ruh-ul Mesnevi/117 . Ruh-ul Mesnevi/118 .Ruh-ul Mesnevi/119 . Ruh-ul Mesnevi/120 . Ruh-ul Mesnevi/121 . Ruh-ul Mesnevi/122 . Ruh-ul Mesnevi/123 . Ruh-ul Mesnevi/124 .Ruh-ul Mesnevi/125 . Ruh-ul Mesnevi/126 . Ruh-ul Mesnevi/127 . Ruh-ul Mesnevi/128 . Ruh-ul Mesnevi/129 . Ruh-ul Mesnevi/130 .Ruh-ul Mesnevi/131 . Ruh-ul Mesnevi/132 . Ruh-ul Mesnevi/133 . Ruh-ul Mesnevi/134 . Ruh-ul Mesnevi/135 . Ruh-ul Mesnevi/136 .Ruh-ul Mesnevi/137 . Ruh-ul Mesnevi/138 . Ruh-ul Mesnevi/139 . Ruh-ul Mesnevi/140 . Ruh-ul Mesnevi/141 . Ruh-ul Mesnevi/142 .Ruh-ul Mesnevi/143 . Ruh-ul Mesnevi/144 . Ruh-ul Mesnevi/145 . Ruh-ul Mesnevi/146 . Ruh-ul Mesnevi/147 . Ruh-ul Mesnevi/148 .Ruh-ul Mesnevi/149 . Ruh-ul Mesnevi/150 . Ruh-ul Mesnevi/151 . Ruh-ul Mesnevi/152 . Ruh-ul Mesnevi/153 . Ruh-ul Mesnevi/154 .Ruh-ul Mesnevi/155 . Ruh-ul Mesnevi/156 . Ruh-ul Mesnevi/157 . Ruh-ul Mesnevi/158 . Ruh-ul Mesnevi/159 . Ruh-ul Mesnevi/160 .Ruh-ul Mesnevi/161 . Ruh-ul Mesnevi/162 . Ruh-ul Mesnevi/163 . Ruh-ul Mesnevi/164 . Ruh-ul Mesnevi/165 . Ruh-ul Mesnevi/166 .Ruh-ul Mesnevi/167 . Ruh-ul Mesnevi/168 . Ruh-ul Mesnevi/169 . Ruh-ul Mesnevi/170 . Ruh-ul Mesnevi/171 . Ruh-ul Mesnevi/172 .Ruh-ul Mesnevi/173 . Ruh-ul Mesnevi/174 . Ruh-ul Mesnevi/175 . Ruh-ul Mesnevi/176 . Ruh-ul Mesnevi/177 . Ruh-ul Mesnevi/178 .Ruh-ul Mesnevi/179 . Ruh-ul Mesnevi/180 . Ruh-ul Mesnevi/181 . Ruh-ul Mesnevi/182 . Ruh-ul Mesnevi/183 . Ruh-ul Mesnevi/184 .Ruh-ul Mesnevi/185 . Ruh-ul Mesnevi/186 . Ruh-ul Mesnevi/187 . Ruh-ul Mesnevi/188 . Ruh-ul Mesnevi/189 . Ruh-ul Mesnevi/190 .Ruh-ul Mesnevi/191 . Ruh-ul Mesnevi/192 . Ruh-ul Mesnevi/193 . Ruh-ul Mesnevi/194 . Ruh-ul Mesnevi/195 . Ruh-ul Mesnevi/196 .Ruh-ul Mesnevi/197 . Ruh-ul Mesnevi/198 . Ruh-ul Mesnevi/199 . Ruh-ul Mesnevi/200


3.Kitap (201-300. Beyitler)


Ruh-ul Mesnevi/201 . Ruh-ul Mesnevi/202 . Ruh-ul Mesnevi/203 . Ruh-ul Mesnevi/204 . Ruh-ul Mesnevi/205 . Ruh-ul Mesnevi/206 . Ruh-ul Mesnevi/207 . Ruh-ul Mesnevi/208 . Ruh-ul Mesnevi/209 . Ruh-ul Mesnevi/210 . Ruh-ul Mesnevi/211 . Ruh-ul Mesnevi/212 . Ruh-ul Mesnevi/213 . Ruh-ul Mesnevi/214 . Ruh-ul Mesnevi/215 . Ruh-ul Mesnevi/216 . Ruh-ul Mesnevi/217 . Ruh-ul Mesnevi/218 . Ruh-ul Mesnevi/219 . Ruh-ul Mesnevi/220 . Ruh-ul Mesnevi/221 . Ruh-ul Mesnevi/222 . Ruh-ul Mesnevi/223 . Ruh-ul Mesnevi/224 . Ruh-ul Mesnevi/225 . Ruh-ul Mesnevi/226 . Ruh-ul Mesnevi/227 . Ruh-ul Mesnevi/228 . Ruh-ul Mesnevi/229 . Ruh-ul Mesnevi/230 . Ruh-ul Mesnevi/321 . Ruh-ul Mesnevi/232 . Ruh-ul Mesnevi/233 . Ruh-ul Mesnevi/234 . Ruh-ul Mesnevi/235 . Ruh-ul Mesnevi/236 . Ruh-ul Mesnevi/237 . Ruh-ul Mesnevi/238 . Ruh-ul Mesnevi/239 . Ruh-ul Mesnevi/240 . Ruh-ul Mesnevi/241 . Ruh-ul Mesnevi/242 . Ruh-ul Mesnevi/243 . Ruh-ul Mesnevi/244 . Ruh-ul Mesnevi/245 . Ruh-ul Mesnevi/246 . Ruh-ul Mesnevi/247 . Ruh-ul Mesnevi/248 . Ruh-ul Mesnevi/249 . Ruh-ul Mesnevi/250 . Ruh-ul Mesnevi/251 . Ruh-ul Mesnevi/252 . Ruh-ul Mesnevi/253 . Ruh-ul Mesnevi/254 . Ruh-ul Mesnevi/255 . Ruh-ul Mesnevi/256 . Ruh-ul Mesnevi/257 . Ruh-ul Mesnevi/258 . Ruh-ul Mesnevi/259 . Ruh-ul Mesnevi/260 . Ruh-ul Mesnevi/261 . Ruh-ul Mesnevi/262 . Ruh-ul Mesnevi/263 . Ruh-ul Mesnevi/264 . Ruh-ul Mesnevi/265 . Ruh-ul Mesnevi/266 . Ruh-ul Mesnevi/267 . Ruh-ul Mesnevi/268 . Ruh-ul Mesnevi/269 . Ruh-ul Mesnevi/270 . Ruh-ul Mesnevi/271 . Ruh-ul Mesnevi/272 . Ruh-ul Mesnevi/273 . Ruh-ul Mesnevi/274 . Ruh-ul Mesnevi/275 . Ruh-ul Mesnevi/276 . Ruh-ul Mesnevi/277 . Ruh-ul Mesnevi/278 . Ruh-ul Mesnevi/279 . Ruh-ul Mesnevi/280 . Ruh-ul Mesnevi/281 . Ruh-ul Mesnevi/282 . Ruh-ul Mesnevi/283 . Ruh-ul Mesnevi/284 . Ruh-ul Mesnevi/285 . Ruh-ul Mesnevi/286 . Ruh-ul Mesnevi/287 . Ruh-ul Mesnevi/288 . Ruh-ul Mesnevi/289 . Ruh-ul Mesnevi/290 . Ruh-ul Mesnevi/291 . Ruh-ul Mesnevi/292 . Ruh-ul Mesnevi/293 . Ruh-ul Mesnevi/294 . Ruh-ul Mesnevi/295 . Ruh-ul Mesnevi/296 . Ruh-ul Mesnevi/297 . Ruh-ul Mesnevi/298 . Ruh-ul Mesnevi/299 . Ruh-ul Mesnevi/300


</blockquote>

"http://tr.yenisehir.wikia.com/wiki/Ruh-ul_Mesnevi/26?oldid=18669" adresinden alındı.